७३ साम्माङ शास्त्र (विक्रम सुब्बा)

आँखाले सबथोक हेर्छ, आफैलाई देख्दैन

कानले अनेक दु:ख सुन्छ, आफ्नै दु:ख सुन्दैन
नाकले गन्ध सुँघ्छ, आफ्नै पिनासको दुर्गन्ध चाल पाउँदैन
जिब्रोले सबथोक चाख्छ, आफ्नै स्वाद बुझ्दैन
छालाले हरेक मौसम चिन्छ, आफ्नै तापक्रम जान्दैन

चित्तसँग मिलेर, आँखाले नै आँखालाई हर्नु
वुध्दिसँग मिलेर, कानले नै कानलाई सुन्नु
मनसँग मिलेर, नाकले नै नाकलाई सुँघ्नु
ज्ञानसँग मिलेर, जिब्रोले नै जिब्रोलाई चाख्नु
चेतनासँग मिलेर, छालाले नै छालालाई छाम्नु
यसरी हरेक अंगहरू आफै भित्र पसेर
आफैलाई जान्ने निष्पक्ष दार्शनिक हुनु

एकदिन आउँनेछ -
किसान आफैले आफुलाई हेर्नेछन्
मजदुर आफैले आफुलाई पढ्नेछन्
कवि‍कलाकारले आफैले आफुलाई लेख्नेछन्
गायक आफैले आफ्नो गीत गाउँनेछन्
प्रशासक आफैले आफुलाई शासन गर्नेछन्
वुध्दिजिवी आफैले आफुलाई ज्ञानी बनाउनेछन्
व्यापारी आफैले कालो बजार ध्वस्त गर्नेछन्
प्राविधीकले संहारक प्रविधी निर्माण बन्द गर्नेछन्
त्यसपछि हरेक मानिस दार्शनिक हुनेछन्
आ-आफ्नै दर्शन शास्त्रले मार्ग दर्शन गर्नेछन्
आततायी फटाहाका हुकुमहरू नकारिनेछन्
बस्, यही हो चाहिएको समानतावाद, अझ
सबैले खोजेको समतावाद - जिन्दावाद !